O, gazeteci Ertan Gün’ün tabiriyle Türkü Bacı. 1980’li yılların başında Türk Halk Müziği ve Balkan Müziği ile tanıştı. Türkiye’ye ilk gidişi bağlama almak içindi. Çok sevdiği Türkiye’de uzun yıllar kaldı. Türkçeyi en az bir Türk kadar akıcı konuşuyor ve yazıyor. Çeşitli gruplarla birlikte müzik yaptı, albümlerde misafir sanatçı olarak yer aldı. Selim Sesler ile birlikte yaptığı “Karşılama” adlı albüm, Kanada’nın en prestijli müzik ödülleri olan Juno Awards’a “En İyi Evrensel Albüm” dalında 1999 yılında aday gösterildi.
“Kulak Misafiri” adlı ilk solo albümü 2008’in sonunda Kanada’da çıktı. Bir kaç ay içinde de albüm Türkiye’de piyasaya çıkacak.

Balkanları ve Rumeli’yi köy köy gezdi, unutulan çok sayıda türküyü gün yüzüne çıkardı. O, başarılı olduğu kadar mütevazi kişiliği ile de örnek bir sanatçı.

Brenna MacCrimmon ile Kanada’dan Türkiye’ye uzanan müzik yaşamını ve yeni albümünü konuştuk.

Türk Müziği ile ne zaman tanıştınız?

Öğrencilik yıllarımdı. Kütüphanede Balkan müzikleri ve Türk müzikleri ile karşılaştım. Çok hoşuma gitmişlerdi. Sonra yavaş yavaş Türklerle tanıştım. Anadolu Halk Oyuncularının çalışmalara katıldım.

Türkiye’ye ne zaman gittiniz?

İlk defa 1984’te turist olarak gittim. Amacım bağlama almaktı. Ancak iyi bağlama çaldığım söylenemez. İkinci gidişim 1985’te idi. Türkiye’yi çok sevdiğimden biraz uzun kalmak istedim ve 1 sene kaldım. Bu gidişimde ufak gruplarla çalıştım. Toronto’ya geri dönünce Türk müziği adına burda birşeyler yapmak istedim. Ama, açıkcası imkan bulamadım, iyi hoca bulamadım. Türk müziğini daha iyi anlamak istiyordum. Detayları, zenginliği ancak Türkiye’de bulabilirim diye düşündüm. 6 ay hatta 1 sene kalsam yeter dedim kendi kendime ve tekrar 1995’te Türkiye’ye gitmeye karar verdim.

Bu gidişinizde ne kadar kaldınız?

Planladığımdan uzunca bir süre Türkiye’de yaşadım. Tam 5 yıl.

Çok iyi müzisyenlerden dersler aldığım için çok şey öğrendim, yaşayarak öğrendim. Hayatımı kazanmak için müziğin yanı sıra İngilizce öğretmenliği ve tercümanlık yaptım.

Kanada’dan giden Kanadalı bir kişi olarak Türkiye’de müzik piyasasına girmek, türkü söylemek zor olmadı mı?

Aksine Kanadalı olmanın avantajını gördüm. Bir Kanadalı, Türk müziğine meraklı, tamam, dediler. İnsanlar duyunca etkileniyorlardı. Tamam, hoş olabilir. Bizim için bir şeref, uzaktan geliyorsun, bizim müziği incelemek, öğrenmek istiyorsun, dendi. Hatta Türkiye’deki insanlar bu müziği unutmaya başlamışlar. Kanada’dan gelmiş, bu müziği öğrenmek isteyen bir kişiye kapılar sonuna kadar açıldı.

Çok iyi türkü söylediğimi iddia etmiyorum ama bir Kanadalı için iyi olduğumu söyleyebilirim.

Ne gibi çalışmalar yaptınız Türkiye’de?

Türkiye’de 1998’te klarnet ustası Selim Sesler ile beraber “Karşılama” adlı bir albüm yaptık. Baba Zula ile çalıştım, konserlerim oldu, televizyon programlarına çıktım. Çeşitli albümlerde misafir sanatçı olarak söyledim. Fatih Akın’ın ‘İstanbul Hatırası; Köprüyü Geçmek’ adlı belgeselinde yer aldım.

Türkçeyi öğrenmeden mi Türkü söylemeye başladınız?

1984’te öyle yaptım. Ama 1985’te Türkiye’de 1 yıl kaldığım zaman Türkçe’yi öğrendim. Açıkcası türkü söylemek için Türkçe öğrendim.

Türkiye’de Türkçe öğrenmek Kanada’da İngilizce öğrenmekten kolay sanırım.

Türkiye’de Türkçe öğrenmek eskiden kolaydı. Ancak şimdi sanat çevrelerindeki çoğu kişi İngilizce biliyor. Halk arasında, müzik piyasasında İngilizce bilenler azdı. Şimdi gitseniz Türkçe konuşsanız İngilizce cevap alırsınız.

Dinleyicilerin size karşı tepkisi nasıl?

Sadece bana gelen şeyleri söyleyebilirim. Birkaç kuşak benim yaptıklarımı dinliyormuş. Küçük çocuklar dinliyormuş. Çeşitli internet sitelerinde ‘sizin sayenizde Türk halk müziğini yeniden keşfettik’ diyorlar bana. Çok güzel mektuplar geliyor.

Kanada Türk toplumu ile ilişkileriniz ne düzeyde?

Eskisi gibi etkinliklere sıklıkla katılamıyorum. Daha fazla konser yapmalıyım diye düşünüyorum.

Aileniz, yakın çevreniz sizin türkü söylemenizi nasıl karşılıyor?

Saygı duyuyorlar. İlk başladığımda güzel hobi, ama uzun vadede işine yarayacak güzel bir şey yap diyorlardı.

Biraz da “Kulak Misafiri” albümünüzden bahsedelim. Albümünüz ne zaman çıktı?

2008 yılı sonunda Toronto’da piyasaya çıktı. Kayıtlar ise Toronto ve ABD’nin 6 farklı şehrinde yapıldı.

Neden?

Müzisyenler oralarda idi. Her türkü için nasıl bir çalgı lazım, kim çalıyor, bunları araştırdım. Çalanların hepsi Amerikalı veya Kanadalı, bir ikisi Türk. Dinleyenler bu çalgıları çalanların ABD’li ya da Kanadalı olduğuna inanamıyorlar. Örneğin bağlamayı çalan ABD’li. Çok güzel de çaldı. Herkes kulaktan duyma, notasız çaldı. CD’deki bir çok parçayı canlı çaldık. Yani herkes aynı odada beraber çaldı, kayıt ettik. Türkiye’de bu tür çalışma çok az kaldı. Herşey ayrı ayrı kaydedilip sonra birleştiriliyor. Kusursuz oldu diyemem ama çok daha ilgi çekici oldu.

Kendi solo albümünüzü yapmak için neden bu kadar beklediniz?

Maddi imkanlar el vermediğinden yapamadım.

Müzikten yeterince kazanamıyor musunuz?

Talking about money is çok kaba. Ama bir şeyler yapmanız için de gerekli.

Önce şöhret sonra para derler...

Her zaman öyle çalışmıyor.

Bu albüm sizim için ne anlam ifade ediyor?

Bu CD’yi yapabilmek için çok çalıştım. Çünkü çok hoş bir CD yapmak istedim. İnsanları etkileyen bir çalışma yapmak istedim. Bu CD’nin amacı benim kariyerimin reklamını yapmak değil. Ben duygularımın ifadesi olarak bunu görüyorum. Çoğu kişi folk müziğin kötü olduğunu düşünüyor. Bunun böyle olmadığını gösteriyorum insanlara. Albümde folk müziği köküne ve ilkelerine bağlı kalarak modern bir şekilde sunmaya çalıştık. İnsanları bu tür müzik yapmaları konusunda cesaretlendirdik. Bir müziğin herhangi bir kişinin parçası olabileceğini göstermek istedim. Hangi dili konuşursanız konuşun müziğin evrensel bir dil olduğunu göstermek istedim.

Türkiye’de piyasaya çıkacak mı?

Kalan Müzik ile ilişkideyim. Bir iki ay içinde çıkmasını bekliyoruz.

Satış olarak bir hedefiniz var mı?

Rakam olarak birşey diyemem. Severek yaptığınız bir çalışma, herkesin dinlemesini istersiniz tabii ki.

İleriki günlerde içinde yer alacağınız önemli projeler var mı?

Kısa bir süre sonra California’da bir atölye çalışmasına katılacağım. Nisan’da Boston’da bir Türk grubu ile sahne alacağım. Nisan sonunda Almanya’da bir DJ ile çalışacağım. Ordan da Türkiye’ye geçmeyi düşünüyorum. 2010 için İstanbul Kültür başkenti projesi için davet aldım. Almanya’da konser olacak. Çeşitli etkinlikler için davetler geliyor, bunları değerlendiriyorum.

Siz, Bryan Adams, Loreena Mckennitt Türkiye’ye ilgi duyan Kanadalı sanatçılar. Bu ilginin kaynağı nedir?

Sadece Kanadalılar değil, dünyanın çok yerinde Türk müziğine karşı, Türkiye’ye karşı ilgi duyan çok sayıda sanatçı var. Bir Fransız sanatçı ile tanışmıştım. Çok iyi Alevi Bektaşi Türküleri söylüyordu. Bu ilgi Kanada’ya has değil.

Örnek aldığınız Türk muziği sanatçısı ya da sanatçıları var mı?

Nezahat Bayram, Kadriye Latifova, Safiye Ayla, Perihan Altındağ Sözeri gibi sanatçıları çok beğeniyorum. Bunların yanında günümüz sanatçılarını da severek dinliyorum.

Hangi türküyü daha çok severek okuyorsunuz?

En sevdiğim diye bir şey söyleyemem. Her türkünün yeri benim için ayrı.

Türk Halk Müziği yanında Türk Sanat Müziği de söylüyor musunuz?

Sesim türküye daha yatkın. Türk Sanat Müziği söylemek için gerçekten başka bir ses gerekiyor. O ses bende var, o sesi bulabilirim kendimde, ama, onu yapmak için bayağı zaman harcamak gerekiyor.

Repertuarınızda kaç türkü var?

Açıkçası bilmiyorum. Hafızam biraz zayıf olduğundan bakmam lazım. İstek yapılınca söyleyemem. Bu konuda çok kötüyüm.

Yöresel şive ile türkü söylüyor musunuz?

Kanada şivesi desem... Biraz Rumeli, Trakya tarzlarına daha yakınım.

Hasan Yılmaz | Canada Türk | 18 Mart 2009